मङ्गलबार, २० साउन २०७७
samadhannews
Bardan Online

धौवादीको फलाम खानी सञ्चालन तयारी

बिहिबार, १९ मङि्सर २०७६
4080 पटक पढिएको

समाधान संवाददाता
पोखरा

गण्डकी प्रदेश सरकारले प्राथमिकतामा राखेको नवलपुरको धौवादी फलाम खानी छिट्टै सञ्चालनमा आउने भएको छ । फलामखानीबाट फलामे छड र स्टिलका लागि आवश्यक पर्ने प्रमुख कच्चा पदार्थ बिलेट उत्पादन गर्ने योजना खानी तथा भूगर्भ विभागले अघि सारेको छ ।

उक्त खानीबाट व्यावसायिक रूपमा फलाम उत्पादनका लागि मंसिर पहिलो साता कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयमा धौवादी फलाम खानी कम्पनी दर्ता भइसकेको छ । कम्पनीको ४ सदस्यीय सञ्चालक समितिसमेत गठन भइसकेको छ । सञ्चालक समितिमा उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, अर्थ र विभागका १÷१ प्रतिनिधि रहनेछन् भने सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पिपिपी) अवधारणामा सञ्चालनमा आउने कम्पनीमा निजी क्षेत्रको प्रतिनिधित्व भने खोजिँदै छ । संघ, प्रदेश र स्थानीय तह गरी ३ तहका सरकारको ५५ प्रतिशत र बाँकी निजी क्षेत्रको लगानी रहनेगरी कम्पनी सञ्चालन हुने गण्डकी प्रदेश नीति तथा योजना आयोग उपाध्यक्ष डा. गिरिधारि शर्मा पौडेलले बताए ।

कम्पनीको कामलाई अघि बढाउन समितिले अर्थ मन्त्रालयसँग २ अर्ब बजेट माग गरेको विभागले जनाएको छ । कम्पनीले फलाम कारखाना, फलामको प्रशोधन केन्द्र, कारखाना राख्ने स्थान, ऋण व्यवस्थापन, फलामको बजार मूल्य, फलामको सम्भाव्यता अध्ययन लगायत कार्यअघि बढाउने कामका लागि उक्त बजेट माग गरेको हो ।

नेपाल फलामे छड तथा स्टिलमा आत्मनिर्भर उन्मुख भए पनि अहिले बिलेट भारतबाटै आयात हुने गर्छ । हाल भारतबाट वार्षिक १२ देखि १३ लाख मेट्रिक टन बिलेट आयात हुँदै आएको छ । विभाग स्रोतका अनुसार फलाम उत्पादनबाट बिलेट बनाउने योजनाअघि बढेको छ । यसका साथसाथै त्यसबाट कुन कुन वस्तु बनाउन सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ । विभागका सूचना अधिकारी कृष्णदेव झाले चीन परीक्षणका लागि पठाइएको ५ हजार केजी फलामको रिपोर्ट आएपछि मात्रै सम्भाव्यता अध्ययनअघि बढाउने जानकारी दिए । अहिले चीनमा भइरहेको परीक्षणको प्रतिवेदन माघसम्ममा आउने र त्यसपछि सम्भाव्यता अध्ययन गरिने उनले बताए ।

धौवादीमा १० किलोमिटर लामो फलामखानी (फलामको मात्रा धेरै रहेको पहाड) छ । धौवादीको फलाम खानी १० किलोमिटर लम्बाइ, १५ देखि ३० मिटर चौडाइ र १ सय मिटर गहिरो छ । देशको सबैभन्दा ठूलो यो फलाम खानीमा १० करोड मेट्रिक टन कच्चा फलाम रहेको अध्ययनबाट देखिएको छ । सामान्यतया ३ मेट्रिक टन ढुंगा पेल्दा १ मेट्रिक टन फलाम उत्पादन हुनुपर्ने भूगर्भविद् बताउँछन् ।

धौवादीको फलाम खानीमा २०६७÷६८ देखि नै अन्वेषण थालिएको हो । तर, २०७२÷७३ देखि मात्रै यसमा नियमित काम सुरु भएको छ भने सरकारले चालू आर्थिक वर्षको बजेट वक्तव्यमै उक्त खानीबाट व्यावसायिक फलाम उत्पादन गर्ने योजना पनि घोषणा गरेको छ ।

नेपालमै बिलेट उत्पादन भएमा अर्बौ रुपैयाँ विदेशिनबाट बच्ने स्टील उद्यमीहरूको धारणा छ । साखः ग्रुपका उपाध्यक्ष किरणभक्त साखःले अहिले फलामे छडको कच्चा पदार्थ बिलेट नेपालका केही उद्योगले उत्पादन सुरु गरे पनि अधिकांश भारतबाट आउने जानकारी दिए । नेपालमै बिलेट उत्पादनले उत्साहित बनाउने भन्दै उनले यसको प्रकृति, गुणस्तर लगायत विषयलाई हेरेर निजीक्षेत्रले उपयोगमा ल्याउन सक्ने उल्लेख गरे ।

‘देशमै भएको कच्चा पदार्थ उपयोग गर्दा लागत कम हुन्छ र उपभोक्तालाई सस्तोमा उपलब्ध गराउन सकिन्छ,’ उनले भने, ‘फलामे छडमा आत्मनिर्भर भएको अवस्थामा बिलेट उत्पादन गर्ने योजनाअघि आउनु निजी क्षेत्र तथा देशकै लागि लाभको विषय हो ।’

सम्बन्धित खबर