बुधबार, ०८ बैशाख २०७८
samadhannews
कल्पनाका कवितामा यथार्थै यथार्थ

कल्पनाका कवितामा यथार्थै यथार्थ

बिहिबार, २० फागुन २०७७

समाधान संवाददाता, पोखरा

परम्परागत एउटा भनाइ छ, ‘साहित्यले समाजको चित्रण गर्नुपर्छ ।’ लेखक सुमिना त्यस्तो भनाइसँग पूर्ण सहमत छैनन् । उनी भन्छिन्, ‘साहित्यले समाजको चित्रण गरेर मात्रै हुँदैन, समाज परिवर्तनको अस्त्र हुनुपर्छ ।’ उनकै भनाइमा साहित्यले वर्तमानमा उभिएर भविष्यको दिशा निर्देश गर्नुपर्छ ।

कवि कल्पना चिलुवालको कविता संग्रह चुल्ठोको पोखरामा बुधबार आयोजित परिचर्चाका क्रममा सुमिना उनका कवितासँगै साहित्यको चर्चा गर्दै थिइन् ।

सुमिनाले भनिन्, ‘चिलुवालका कवितामा परिवर्तनको आवाज पनि भेटिन्छ ।’ चिलुवालका कविताले सीमान्तकृतहरुको आवाज बोलेको उनले सुनाइन् । ‘हल्ला हामीले होइन, हल्ला कविताले गर्नुपर्छ,’ सुमिनाले थपिन् ।

कवि सरस्वती प्रतीक्षाले कवितालाई बोध गर्न छैटौं इन्द्रिय चाहिने बताइन् । पोखरामा कविताको उपस्थितिको खडेरी भइरहेका बेला कल्पनाको कविता संग्रह आएको हुँदा अब कसैले पनि कविताको खडेरी छ भनेर भन्न नसक्ने उनले दाबी गरिन् ।

कल्पनाका कविताले सौन्दर्यका सम्पूर्ण मानक भत्काएको उनले सुनाइन् । ‘जब कवि रिसाउँछ, उसले सुन्दर कविता जन्माउँछ,’ प्रतीक्षाले भनिन्, ‘कल्पनाका कविता पढ्दा उनी एक रिसाहा कवि लाग्छिन्, भयंकर रिसाहा कवि । कविता संग्रहमा रिस नपाएको एउटा कविता छैन । कहिले उपभोक्तावादविरुद्ध त कहिले शासकसँग रिसाउँछिन् कल्पना ।’

भुइँ मान्छेका तीता र टर्रा अनुभूति कल्पनाका कवितामा भएको बताउँदै प्रतीक्षाले गुलिया कविता खोज्नेले उनका कविता मन नपराउने सक्ने विचार राखिन् । उनले भनिन्, ‘कल्पनाका कवितामा कल्पना हैन, यथार्थै यथार्थ बग्रेल्ती भेटिन्छ ।’

गण्डकी संगमका अध्यक्ष डा कृष्णराज अधिकारीले अचेल सबैभन्दा धेरै लेखिने विधा कविता भएको बताए । उनले भने, ‘तर, वास्तविक कविता कमै लेखिन्छ ।’

कविता मानिसको हृदयमा पसेर मस्तिष्कसम्म पुग्न सक्नुपर्ने अधिकारीले बताए । उनले भने, ‘कविताका नाममा कविता लेखेर हुँदैन, कविताले पाठकको मस्तिष्कमा उज्यालो छर्न सक्नुपर्छ ।’

कल्पनाका कवितामा बिम्वको ज्यादै कम प्रयोग भएको र त्यही नै सबल पक्ष रहेको अधिकारीले टिप्पणी गरे । ‘जटिल बिम्व प्रयोग गर्दैमा कविता उत्कृष्ट हुँदैन, बिम्व कविताको अंग त हो, तर अनिवार्य होइन । बिम्वले थिचिएर कविताको भाव मर्नु हुँदैन ।’ कल्पनाका कवितामा विद्रोह चेत रहेको पनि उनले सुनाए ।

कवि कल्पनाले सुरुमा चुल्ठो कविता पढेर आगन्तुक सबैको स्वागत गरेकी थिइन् । उनले कविता लेख्ने कलम आफ्नो भए पनि त्यसको जस पोखरा र पोखरेलीलाई दिइन् ।

‘मेरा कविताले आम मान्छेसँग सरोकार राखेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘आम मान्छेसँग कवितामार्फत जोडिन पाउँदा खुसी छु ।’ बेला प्रकाशनले उनको कविता कृति प्रकाशन गरेको हो । प्रकाशन संस्थाकी बन्दना ढकालले कल्पनाका कविता प्रकाशन गर्न पाउँदा खुसी लागेको सुनाइन् ।

सम्बन्धित खबर