आइतबार, २६ बैशाख २०७८
samadhannews
Sanima Bank New year offer

मजबुर मजदुर

आइतबार, १९ बैशाख २०७८

सम्पादकीय

इस्वी संवतको मे महिनाको पहिलो दिनलाई मजदुर दिवसका रुपमा मनाउन थालिएको सय वर्ष नाघेर पनि ३० वर्ष पूरा भएको छ ।

अमेरिकाका मजदुरले ८ घन्टा काम, ८ घन्टा मनोरञ्जन र ८ घन्टा आरामको माग गर्दै भएको आन्दोलनले त्यहाँ सफलता प्राप्त गरेको दिनलाई संसारभरका मजदुरले दिवसका रुपमा मनाउँछन् ।

यसपालि र पोहोर साल भने कोभिड १९ को महामारीले यदि कसैलाई सबैभन्दा धेरै असर पु¥यायो भने त्यो वर्ग मजदुर नै हो । अझ ज्यालादारी मजदुर ।

जसलाई ८ घन्टा काम, ८ घन्टा मनोरञ्जन र ८ घन्टा मनोरञ्जन भन्ने नै पाउँदैनन् । दिनभरि काम ग¥यो अनि साँझ बिहानको छाक टा¥यो गर्ने मजदुरलाई अझै पनि मजदुरहरुले सबा सय वर्षअघि प्राप्त गरेका अधिकार भोग्न पाएका छैनन् । मजबुरीमै मजदुरी गरिरहेका छन्, थुप्रै जना । उनीहरुका अधिकारका बारेमा बोल्ने कोही छैन ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले यो वर्षको मजदुर दिवसका दिन शनिबार दिएको सन्देशमा मजदुरको तलब मासिक १५ हजार रुपैयाँ पु¥याउने घोषणा गरेका छन् ।

यो खुसीको खबर हो, तर बेहद खुसी हुनुपर्ने कारण किन छैन भने दिनको ५ सयका रुपैयाँ दरले आजको समयमा एउटा परिवारको छाक टार्न मुस्किल छ ।

अझ सरकारले तोकेको न्यूनतम पारिश्रमिक उद्योग, धन्दाहरुले दिन सकेका छैनन्, सक्नेहरुले पनि दिएका छैनन् ।

सरकारले तिनको अनुगमन गर्न सकेको छैन । त्यतापट्टि खास ध्यान छैन । प्रधानमन्त्रीले गरेको घोषणा केही हदसम्म उनको बहिर्गमनको उत्तराद्र्धको समयको कारण पनि आएको हुन सक्छ ।

अर्थतन्त्र तंग्रिएको छैन र प्रधानमन्त्री आउँदो साउनदेखि मजदुरको पारिश्रमिक वृद्धिको घोषणा गर्दै छन्, यसमा उद्यमी व्यवसायीको क्षमता के हुन्छ भनेर उनीहरुको प्रतिक्रिया आउन बाँकी नै छ । प्रधानमन्त्रीले त साउनदेखि वृद्धभत्ता वृद्धिको घोषणा पनि गरिसकेका छन् । तर अर्थतन्त्र सबल बनाउने र नेपालीको प्रतिव्यक्ति आम्दानी नै वृद्धि गर्ने कुनै काम हुन सकेको छैन ।

मजदुरलाई पारिश्रमिक वृद्धिमात्रै होइन, सामाजिक सुरक्षाको पनि खाँचो छ । सरकारले सामाजिक सुरक्षा योजनाको कार्यक्रम पोहोरै ल्याएको हो । तर यो योजनामाथिको विश्वास पलाउन सकेको छैन ।

मजदुरी गर्दागर्दै बिरामी पर्नेहरुको उपचारको ग्यारेन्टी गर्ने, बिमा व्यवस्था गर्ने र दुर्घटनामा परे क्षतिपूर्ति दिने र उर्वर उमेरमा परिश्रम गरेस्वरुप निवृत्त जीवनमा निवृत्तिभरण पाउने व्यवस्था मजदुरहरुका लागि हुन जरुरी छ ।

सामाजिक सुरक्षा योजनाले यी मुद्दालाई सम्बोधन गर्न सक्छ । हरेक, उद्यम र व्यवसायका मजदुर र कर्मचारीका लागि यो योजना अनिवार्य गराउन सके लाखौंको जीवन सुरक्षित बन्न सक्छ ।

मजदुर दिवसको अवसरमा सरकारलाई यो योजनामा निजी क्षेत्रका सबैजसो मजदुर र कर्मचारीलाई समेट्ने संकल्प र कार्ययोजना आएको भए अझै बेस हुन्थ्यो ।

सम्बन्धित खबर